काठमाडौं / नेपाल सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई अनिवार्य रूपमा दर्ता गर्न आग्रह गरेको छ। सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले सोमबार सार्वजनिक गरेको सूचनामा ‘सामाजिक सञ्जालको प्रयोग व्यवस्थापन निर्देशिका, २०८०’ अनुसार नेपालमा सञ्चालन भइरहेका सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले दर्ता हुनुका साथै सम्पर्क व्यक्ति तोक्नुपर्ने उल्लेख छ।
निर्देशिकाको दफा ३ मा कुनै पनि सामाजिक सञ्जाल कम्पनी सञ्चार मन्त्रालयमा दर्ता हुनुपर्ने प्रावधान छ भने, दफा ६ अनुसार नेपालमा कम्तीमा एक जना सम्पर्क व्यक्ति तोक्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यदि सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले यी नियम पालना नगरेमा सरकारले प्रतिबन्ध लगाउन सक्ने मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ।
त्यसबाहेक, सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धन, डिजिटल सुरक्षा तथा साक्षरताको प्रवर्द्धन, साथै सामग्री फिल्टरिङ तथा मोडरेशनका लागि उपयुक्त प्रविधि अवलम्बन गर्नुपर्ने मन्त्रालयको सूचनामा उल्लेख छ।
राष्ट्रिय सभामा ०८१ माघ १५ गते दर्ता भएको ‘सामाजिक सञ्जालको व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक’ मार्फत पनि सरकारले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई नियमन गर्ने विभिन्न व्यवस्था अघि सारेको छ। नेपालमा फेसबुक, इन्स्टाग्राम, थ्रेड्स, एक्स, टिकटक, युट्युबलगायत धेरैजसो अन्तर्राष्ट्रिय सामाजिक सञ्जालहरू सक्रिय छन्, तर तीमध्ये अधिकांश नेपालमा दर्ता भएका छैनन्।
नयाँ नियम लागू भएसँगै नेपालमा सञ्चालन भइरहेका सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले कानुनी रूपमा दर्ता हुनुपर्ने अनिवार्य व्यवस्था हुनेछ, अन्यथा तिनलाई प्रतिबन्ध लगाइने सम्भावना रहन्छ।
